هزینه خط تولید غذای ماهی (قزل آلا و کپور) و میگو

امروزه در کشورمان فرصت های سرمایه گذاری زیادی ایجاد شده که یکی از وسوسه انگیر ترین آنها صنعت آبزی پروری است چون طبق آمارها هر ساله تقاضا برای پروتئین های سالم مثل ماهی و میگیو در حال افزایش است. اما بهتر است بدانید که سود اصلی و نهفته شده در این صنعت در کارخانه هایی است که خوراک این آبزیان را تولید می کنند نه در استخر های پرورش ماهیان و میگو ها تولید می شوند.

مطمئنا برای شما هم که به تازگی با ایده ی راه اندازی خط تولید غذای آبزیان، آشنا شده اید این سوال بزرگ ذهن شما را درگیر کرده که واقعا هزنیه ی راه اندازی یک خط تولید غذای ماهی چقدر است و یا به چقدر سرمایه نیاز دار؟

اگر شما هم در اینترنت در سایت های مختلف جستجو کرده باشید با انواع و اقسام قیمت های مختلف روبرو بوده اید که احتمالا سردگم شده اید، چون یکی از خطوط تولید کارگاهی از 2 الی 3 میلیارد صحبت می کند و دیگری از سرمایه گذاری های چند ده میلیاردی که اصلا نمی توان فهمید حق با کیست؟

در واقع حقیقت ماجرا این است که پرسیدن این سوال هزینه خط تولید غذای ماهی چقدر است به صورت کلی دقیقا همانند پرسیدن قیمت یک ماشین چقدر است بدون آنکه هدف و منظور ما یک پراید باشه یا یک مرسدس بنز فول آپشن؟ شاید با خود فکر کنید که هر دو شما را به مقصد می رسانند اما با چه کیفیتی، چه سرعتی، چه امکاناتی و البته چه هزینه های نگهداری که تفاوت بین آنها را مشخص می کند

ما هیچ وقت سعی نمی کنیم که فقط یک لیست قیمت ساده در اختیار شما قرار بدیم بلکه هدف ما بررسی از ایده تا اولین کیسه خوراک تولید شده است که می خواهیم تمام چالش های های این کار و هزینه های پنهانی که در کار خواهید داشت و یا تصمیمات حیاتی مثل انتخاب پلت و اکسترورد را که در کیفیت و حتی قیمت خط شما تاثیر گذارتند را کالبد شکافی کنیم.

راهنمای گرفتن مجوزهای لازم برای کارخانه خوراک ماهی: از جهاد کشاورزی تا دامپزشکی

زمانیکه سرمایه گذاران هزینه‌ ها را حساب کتاب می‌کنند، معمولا فکر می‌ کنند خرج مجوزها کلا چند میلیون تومان می‌ شود و چند هفته‌ ای هم می توانند مجوز را دریافت کنند. در صورتیکه گرفتن مجوزهای قانونی، مخصوصا برای کارخانه‌ های غذایی و دامی، هم زمان زیادی می‌ برد نیاز دارد و هم پول زیادی می‌ خواهد.

1- مجوز از وزارت جهاد کشاورزی (بخش صنایع تبدیلی):

شروع کار شما با گرفتن مجوز از جهاد کشاورزی شروع می شود و شما برای گرفتن موافقت اولیه یا پروانه تاسیس باید یک طرح توجیهی خیلی قوی و کامل به آن‌ ها ارائه بدهید. این طرح فقط چند صفحه کاغذ توضیحات ساده نیست، بلکه یک مدرک مهم است که باید این موارد را دقیق بررسی کرده باشد:

بررسی بازار: الان چقدر مشتری در استان شما و کل کشور وجود دارد و در آینده چقدر می‌شود؟

نقشه فنی: دقیقا چه نوع غذایی (برای ماهی گرم‌ آبی مثل کپور، یا سرد آبی مثل قزل‌ آلا، یا میگو)؟ با چه ظرفیتی (مثلاً ساعتی 1 تن؟ و با چه دستگاه‌ هایی (پلت یا اکسترود) می‌خواهید تولید کنید؟

حساب و کتاب مالی: ریز خرج‌ های زمین، ساخت سوله، خرید دستگاه‌ ها و پولی که برای شروع کار لازم دارید برای سرمایه در گردش.

محل کارخانه: چرا این منطقه را انتخاب کردید؟ (مثلا نزدیک بودن به مزرعه‌ های پرورش ماهی، دسترسی به جاده و…).

2- مجوز از سازمان دامپزشکی:

این بخش خیلی خیلی بااهمیت و مهم است و اعتبار کارخانه شما به آن بستگی دارد. سازمان دامپزشکی مستقیما مسئول سالم بودن غذایی است که توسط شما تولید می شود. شما برای دریافت مجوز از این ارگان به این موارد زیر نیاز دارید:

پروانه بهداشتی تاسیس: این سازمان روی ساخت سوله، جنس کف و دیوار ها که باید راحت شسته شوند، جدا بودن انبارها انبار مواد اولیه، انبار محصول آماده، انبار داروها و حتی رختکن کارگرها خیلی دقیق نظارت می‌کند.

پروانه ساخت (GMP): بعداز اینکه کارخانه راه افتاد، برای هر نوع غذایی که با فرمول خاصی می‌سازید، می توانید گواهینامه GMP جدا بگیرید.

کد IR و HACCP: اگر فکر صادرات محصولات تولیدی خود به کشور های دیگر هستید، گرفتن این گواهینامه‌ های بین‌ المللی واجب است.

3-  استخدام مسئول فنی:

طبق قانون هر کارخانه تولید خوراک ماهی ملزم به داشتن یک مسئول فنی که معمولا دامپزشک و یا متخصص تغذیه شیلات است را داشته باشد که سازمان دامپزشکی او را تایید کند. این فرد کارمند ثابت شما خواهد بود و باید هر ماه به او حقوق بدهید و این این هزینه ماهیانه است که باید از روز اول آنرا حساب کنید.

نکته ی خیلی مهم : بارها از سرمایه گذاران مختلف دیده ام که می روند یک سوله ارزان اجاره می کنند و بعدا می فهمند که به خاطر نزدیک بودن به خانه های مسکونی یا رعایت نکردن استاندارد های بهداشتی در ساخت، هرگز از سازمان دامپزشکی مجوز دریافت نمی کنند.

دستگاه‌ های کارخانه غذای ماهی چقدر قیمت دارند؟ از اکسترودر تا دستگاه بسته‌ بندی

بخش اصلی از هزینه های کسب و کار تولید غذای ماهی اختصاص داره به ماشین آلات و دستگاه هایی که در این خط وجود دارد. معمولا یک خط تولید معمولی برای غذای ماهی که بتواند روی آب شناور بماند از چند قسمت تشکیل شده که مهم ترین آن، دستگاه اکسترودر است که به توضیح هر کدام می پردازیم:

1- آماده کردن مواد اولیه:

آسیاب: برای تولید غذای ماهی، ابتدا مواد اولیه مثل ذرت و سویا باید خیلی خیلی ریز مثل آرد آسیاب شوند. این کار به وسیله ی یک آسیاب چکشی قوی یا حتی دستگاهی گران‌ تر به اسم پالورایزر نیاز دارد.

میکسر: برای اینکه ویتامین‌ها، مواد معدنی و مواد اصلی به طور یکدست با هم مخلوط شوند از دستگاه میکسر استفاده می شود که دقت این دستگاه در کیفیت نهایی غذا خیلی مهم است چون اگر به درستی کار نکند مواد و ویتامین ها به درستی و یکنواخت در مواد اولیه پخش نمی شوند.

2- پخت و قالب‌ زنی :

اکسترودر : مهم ترین دستگاه در خط تولید غذای ماهی است که وظیفه ی آن پخت و میکروب کشی و استریل مواد اولیه است و اینکه به وسیله ی قالب غذا را به شکل دانه دانه (پلت) در می آورد و کاری می کند غذا حالت پف به خود بگیرد که بتواند روی آب بماند.

• اکسترودر تک‌ ماردون: این نوع اکسترودر ارزان ترین مدل بازار است که مناسب برای تولید غذاهایی است که با فرمول ساده تر و کم چرب تر ساخته می شوند.
• اکسترودر دو ماردون: بوسیله ی این مدل اکسترودر می توانید غذای های پرچرب تا 20 الی 25 درصد چربی را هم درست کنید و یا اینکه مواد اولیه مختلفی را می توان در ساخت غذا استفاده کرد که باعث میشه کیفیت پخت خیلی بهتر و یکنواخت تر بشه، که این دستگاه با داشتن همه ی این ویژگی ها کنار هم باعث کمی گران تر از مدل های تک ماردون باشد. پیشنهاد می کنیم اگر تصمیم دارید غذای عالی (پریمیوم) یا غذای میگو تولید کنید، این مدل اکسترودر مناسب کار شماست.

3- بخش کارهای نهایی (بعد از تولید):

خشک‌ کن : غذایی که به وسلیه ی بخار دستگاه اکسترودر پخته می شود، زمانیکه بیرون می آید حدود 20 الی 25 درصد رطوبت (خیسی) دارد و باید به قدری خشک شود که رطوبش به زیر 10 درصد برسد. دستگاه خشک کن های نوار نقاله ای بصورت چند طبقه هستند و بصورت ملایم و نه گرما داغ محصول شما را خشک می کنند. این خشک کن ها با گاز کار می کنند.

دستگاه پاشش روغن : چون نمی‌شود چربی زیاد را از اول وارد اکسترودر کرد، چربی نهایی برای بالا بردن انرژی غذا را بعد از خشک شدن، روی دانه‌ ها اسپری می‌کنند. این کار در دستگاهی به اسم پاشش روغن انجام می‌شود تا روغن به داخل دانه‌ ها نفوذ کند.

خنک‌ کن و بسته‌ بندی : برای اینکه دمای غذا قبل از بسته‌ بندی در کیسه‌های ۲۰ کیلویی، به دمای اتاق برسد از نوار نقاله خنک کننده که دارای فن هست رد می کنند تا غذاها آماده بسته بندی های توزین دار شوند.

بخش خط تولید	کارش چیست؟	چقدر در هزینه نهایی تأثیر دارد؟
آماده‌ سازی	آسیاب کردن خیلی ریز و مخلوط کردن دقیق	متوسط (کیفیت آسیاب خیلی مهم است)
اکستروژن (پخت)	پختن، شکل دادن، شناور کردن غذا	بسیار بالا (گران‌ ترین دستگاه خط)
خشک‌ کن	کم کردن رطوبت برای اینکه غذا خراب نشود	بالا (مصرف انرژی زیادی دارد)
روغن‌ پاشی	اضافه کردن چربی و طعم‌ دهنده‌ها	متوسط تا بالا (برای غذای باکیفیت لازم است)
بسته‌ بندی	وزن کردن و ریختن در کیسه	کم تا متوسط

دستگاه ایرانی بخریم یا خارجی؟ فرق قیمت و کارایی چیست؟

تصمیم گیری با شماست اینکه می خواهید دستگاه ایرانی خریدار کنید یا مدل خارجی؟ ما این برای انتخاب راحت شما به مزیت و معایب هر کدام بصورت جداگانه پرداختیم تا بتوانید متناسب با نیازتان و بودجه ای که دارید یکی از این دو دستگاه را تهیه کنید.

دستگاه‌ های ساخت ایران : در چند سال گذشته بسیاری از شرکت های ماشین ساز با الگو برداری از نمونه های اروپایی این خطوط توانسته اند خط تولیدی باکیفیت و با بهره گیری از تکنولوژی های روز دنیا بسازند و در این زمینه پیشرفت قابل توجهی داشته اند. 

• مزیت ها : در نگاه اول این که خطوط تولید ایرانی قیمت تمام شده بسیاری پایین تری دارند و حتی گاهی قیمت آنها تا یک پنجم قیمت مدل مشابه خارجی در می آید. علاوه بر این هزینه های اصطحلاک و قطعات یدکی شان ارزان تر و همیشه در دسترس بود و اگر زمانی هم خرابی شود، خدمات و تعمیرکار آنها زود پیدا می شود.
• معایب : در مقایسه با مدل اروپایی از سیستم کنترل کامپیوتر ضعیف تری برخوردارند و اینکه مصرف برق و گازشان کمی بیشتر است.

دستگاه‌ های خارجی (اروپایی): شرکت های بزرگ از کشور های آلمان و آمریکا جزو غول های این صنعت در دنیا شناخته شده اند و این خطوط تولید همیشه در تکنولوژی و فناوری حرف اول را در دنیا می زنند و صفر تا صد فرآیند بصورت اتوماتیک است و کنترل فقط از قسمت اتاق فرمان انجام می شود.

این دستگاه در مقایسه با مدل ایرانی مصرف انرژی شان عالی است و می توانند کیفیت های مختلفی از یک غذا را تولید کنند.

• معایب : قیمتشان به قدری بالاست که اگر بخواهیم با قیمت روز دلار، هزینه های گمرک محاسبه کنیم، به عدد وحشتناکی می رسیم که اصلا از فکر کردن بهش هم صرف نظر می کنید. این خطوط تولید قطعات یدکی بسیار گران قیمتی دارند و اگر هر قطعه دچار خرابی شود تعمییر آن هزینه و زمان خیلی زیادی می برد و حتی به دلیل تحریم در اغلب اوقات غیر ممکن است.

دستگاه‌ های چینی و ترکیه‌ ای : این دو کشور همه مدل دستگاه با قیمت های مختلف تولید می کنند که هم دستگاه کپی و بی کیفیت پیدا می شود و هم مارک های درجه یک که در سطح جهانی رقابت می کنند. این شرکت ها قیمت خطوط تولید غذای ماهی را متناسب با تکنولوژی دارد تعیین می کنند.

• معایب : خرید این خطوط تولید ریسک خیلی بالایی دارد و حتما باید از یک مشاور و متخصص فنی همراهتان باشد تا بتواند مارک خوب را از بد تشخیص دهد و البته تامین و تعمیر قطعات نیز هم گران تمام می شود و هم مشکل است.

اگر می‌خواهید در هر ساعت کمتر از 3 تن غذا تولید کنید و مشتری‌ های شما پرورش دهندگان داخل کشور برای ماهی‌ های معمولی (مثل کپور و قزل‌ آلا) هستند، یک خط تولید باکیفیت ایرانی یا یک مارک معتبر ترک، بهترین انتخاب است و پولتان را زودتر برمی‌ گرداند.

حساب و کتاب سود و درآمد: در ماه چقدر می‌ماند؟

قسمت شیرین این کار، حساب و کتاب کردن سود و درآمد است؟ در واقع سود شما در این کار، به یک چیز خیلی مهم و حیاتی وصل است که به آن FCR یا ضریب تبدیل غذایی می گویند.

FCR یعنی چه؟ یعنی یک پرورش‌ دهنده ماهی، چند کیلو از غذای شما را به ماهی می‌دهد تا یک کیلوگرم به وزن ماهی زنده اضافه شود. (مثلاً FCR=1.2 یعنی ۱.۲ کیلو غذا می‌ دهد تا ۱ کیلو ماهی بگیرد).

• سود شما به سود مزرعه‌دار بستگی دارد: شما نمی‌توانید فقط غذای ارزان تولید کنید. شما باید غذایی بسازید که FCR بهتری (یعنی عدد پایین‌ تری) نسبت به رقیب‌ هایتان داشته باشد. اگر غذای شما باعث شود ماهی زودتر و با خرج کمتری بزرگ شود، پرورش دهنده حاضر است برای هر کیلو از غذای شما پول بیشتری هم بدهد.
• هزینه‌ های همیشگی مثل (مواد اولیه): بزرگترین خرج شما حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد قیمت نهایی محصول مربوط به خرید مواد اولیه ای مثل ذرت، سویا، پودر ماهی، گلوتن، روغن و ویتامین‌ ها است. بالا و پایین شدن قیمت این مواد که خیلی از آن‌ ها وارداتی هستند، چالش اصلی شما در مدیریت سود است.
• سود ناخالص: اگر کار را هوشمندانه مدیریت کنید، حاشیه سود ناخالص (یعنی سودی که هنوز خرج‌ های جانبی، کارگر و مالیات از آن کم نشده) در این کار می‌تواند خیلی عالی باشد. اما این سود، خیلی به این بستگی دارد که چقدر هوشمندانه مواد اولیه را بخرید و چقدر جلوی هدر رفتن انرژی های برق و گاز را بگیرید.

هزینه های پنهان که بهتر است به آن توجه کنید.

هر کار تولیدی علاوه بر هزینه های ماشین آلات، خرج های پنهان دیگری هم دارد که بهتر است قبل از شروع کار از آنها اطلاع پیدا کنیم تا برآوردی دقیق تر نسبت به هزینه ها داشته باشیم. این هزینه ها در تولید غذای ماهی به سه دسته مهم و با اهمیت تقسیم می شوند مثل :

1- آماده‌ سازی سوله و زیرساخت‌ ها:

• برق: یک خط اکسترودر به برق صنعتی خیلی قوی (آمپر بالا) نیاز دارد.
• بخار: اکسترودر و خشک‌کن به بخار نیاز دارند. شما باید یک دیگ بخار صنعتی با تمام وسایل و مجوزهای ایمنی آن بخرید.
• کف‌ سازی: کف انبارها و سالن تولید باید استاندارد بهداشتی داشته باشد.

2- سرمایه گردش:

این مهم‌ترین بخش ماجراست که شما نمی‌توانید مواد اولیه را هر روز بخرید بلکه شما باید آنقدر پول نقد داشته باشید که حداقل برای 1 الی 2 ماه تولید خود، مواد اولیه را یکجا بخرید و انبار کنید. اگر کارخانه شما ماهی 1000 تن تولید دارد، به یک پول خیلی هنگفت فقط برای خرید ذرت، سویا و پودر ماهی نیاز دارید.

3- آزمایشگاه کنترل کیفیت :

شما نمی‌توانید شانسی و چشم‌ بسته تولید کنید. باید بتوانید دائما رطوبت، پروتئین، چربی و … مواد اولیه‌ ای که می‌ خرید و محصولی که می‌ فروشید را چک کنید. داشتن یک آزمایشگاه کنترل کیفیت کوچک (شامل دستگاه‌ هایی مثل کجلدال، سوکسله و آون) یک خرج ضروری برای حفظ کیفیت و آبروی کارخانه شماست.

هر کیلو غذای ماهی واقعا چقدر برایمان تمام می‌شود؟

هزینه ی تمام شده یا هزینه ای که برای تولید هر کیلوگرم غذا خرج می شود، برای تولید کنندگان و حتی سرمایه گذاران موضوعی است که هر روز و هر ساعت با آن درگیر هستند. شاید برای شما هم پیش آمده که از خود بپرسید که وقتی یک کیسه غذای ماهی یا میگو را قیمت بازار می فروشید، واقعا چقدر سود خالص برای شما به همراه دارد؟

اگر بخواهیم دقیق تر این سئله را بررسی کنیم می توانیم بگوییم که هیچ عدد ثابتی نمی توان برای آن در نظر گرفت چون، هزینه ای که برای تولید یک کیلو غذای کپور با 25 درصد پروتئین که با دستگاه پلت زن ساخته شده می کنید با هزینه ی یک کیلو غذای قزل آلا که 45 درصد پروتئین دارد و با دستگاه اکسترودر پیشرفته ساخته شده، خیلی با هم فرق می کند. اما چیزی که بین این دو مشترک است این بوده که روال حساب و کتاب هر دوی آنها ثابت است. در واقع هزینه نهایی محصول شما، از جمع سه بخش اصلی بدست می آید:

 [ سایر خرج های کارخانه + حقوق کارگران + پول مواد اولیه = هزینه ی نهایی ]

حالا بیایید این سه بخش اصلی را باز کنیم و ببینیم سهم هرکدام چقدر است.

1- مواد خام (مواد اولیه): گران‌ ترین بخش ماجرا

در کشور ما پر نوسان ترین قسمت هر بخش تولیدی، مواد اولیه آن است که دائم قیمت آن بالا و پایین می شود که البته مهم ترین و بزرگترین بخش هزینه های شما هم محسوب می شود. در صنعت غذای ماهی، مواد خام به راحتی بین 75 تا 85 درصد از کل هزینه نهایی هر کیلو محصول را تشکیل می دهند. این یعنی بخش قابل توجهی از پولی که از فروش به دست می آورید، مستقیما باید برای خرید مواد اولیه برای نوبت های بعدی تولید خرج شود.

در مواد اولیه برای تولید غذای ماهی و میگو، بخش اصلی آن، پودر ماهی، کنجاله سویا، ذرت، گندم، گلوتن، روغن ماهی یا روغن گیاهی و ویتامین ها و مکمل های معدنی هستند. شاید به طور دقیق گفتن که چالش این صنعت، قیمت بالا مواد اولیه ای همچون ماهی و سویا است که به شدن به بازار های جهانی، قیمت دلار و فصل صید و برداشت بستگی دارد. موفقیت در تولید غذای ماهی و میگو فقط و فقط به نوع مواد اولیه، قیمت خرید مواد اولیه و فرمولاسیون تولید شما که توسط یک جیره نویس نوشته می شود بستگی دارد.

2- هزینه‌ های جانبی و حقوق کارگرارن

برای این بخش از هزینه می توان سهمی در حدود 15 تا 25 درصد کل هزینه های یک غذای ماهی در نظر گرفت که این خرج ها شامل تمام هزینه هایی است که شما صرف تبدیل مواد خام پودری به یک غذای آماده و دانه دانه همانند پلت یا اکسترود با کیفیت عالی تبدیل کنید.

این هزینه‌ ها خود به چند دسته مهم تقسیم می‌ شوند که شامل مصرف انرژی هستند. در واقع مصرف برق، گاز یا هر انرژی دیگر جزو خرج های جانبی سنگین این کار محسوب می شود چون دستگاه هایی مثل اکسترودر، خشک کن، آسیاب ها نیاز به مصرف برق زیادی دارند. البته دستگاه دیگ بخار شما به طور دائم در حال مصرف گاز است که در برآورد هزینه ی راه اندازی کارخانه تولید غذای ماهی و میگو، نباید این خرج های ماهیانه را دست کم بگیرید.

هزینه های جانبی فقط به این خاتمه پیدا نمی کند، بلکه هزینه های اصلی دیگر مثل فرسودگی و اصطحلاک قطعات یدکی مثل ماردون ها و لوله های داخلی اکسترودر، قالب و غلتک های دستگاه پلت، تیغه های آسیاب دارای یک عمر مشخصی هستند و باید بصورت مرتب تعمیر و یا تعویض شوند.

خط تولید شما نیاز اپراتور های دستگاه در بخش های تولید و بسته دارد که برای هر کدام از آنها حقوق و مزایا مناسبی در نظر بگیرید تا انگیزه ی کافی کار خود را انجام دهند و این هم جزو هزینه هایی است که در بخش هزینه های تولید هر کیلو غذای ماهی باید محاسبه و آورده شود.

از هزینه های بسته بندی هم نمی توان به راحتی گذشت. درواقع خرید گونی های لمینت دار، هزینه های چاپ مارک روی گونه و سایر هزینه های بسته هم جزو الزمات است که باید انجام شود، ولی باید بطور دقیق این هزینه های پنهان را بررسی و محاسبه کرد.

برای مثال هم شده یک حساب سرانگشتی برای تولید ۱ کیلوگرم غذای اکسترود قزل‌آلا با پروتئین 40 درصد در سال 1404 انجام دهیم.

اصل کار و سودآوری تولید غذای آبزیان، ارتباط زیادی به مدیریت مواد خام دارد. در واقع اینجا کاملا اهمیت جایگاه یک مدیر خرید زرنگ و یک متخصص فرمول غذای آبزیان مشخص میشه که حتی از خود دستگاه نیز حیاتی تر است.

در این صنعت برای تولید کننده، سودی که روی هر کیلو غذا می کنید، معمولا زیاد بالا نیست و سود شما در این کار با فروش عمده و تناژ مشخص می شود. مسلما برای یک تولید کننده فروش کیلویی اصلا به صرفه نیست بلکه شما با فروش تن تن غذا آبزیان به سود خوبی می رسید. در مجموع برای پایداری در این بازار نیاز هست حواستان به حساب و کتاب های دقیق هزینه های تمام شده کارخانه تان باشد.

تصمیم گیری با شماست: آیا این کار به درد شما می‌خورد؟

راه انداختن خط تولید غذای آبزیان مثل پیدا کردن یک چاه جدید نفت است که همانطور برای استخراج نفت و بهره مندی از سود سرشار آن، نیاز به تجهیزات و ماشین آلات استخراج دارد. تولید غذای آبزیان هم بی هزینه نیست بلکه شامل هزینه های گرفتن مجوز، آماده سازی سوله و مکان نصب دستگاه ها، آماده سازی زیرساخت آب و گاز و برق و از همه مهم تر داشتن پول نقد و یا سرمایه در گردش برای خرید مواد اولیه است.

مهم ترین هزینه ای که برای راه اندازی خط تولید می دهید بابت دستگاه اکسترودر است و اینکه مدل دو ماردون یا تک ماردون را انتخاب کنید، نشان می‌دهد که در بازار چه هدفی دارید.در واقع سود شما در این نیست که غذای ارزان بفروشید، بلکه در این است که غذایی با FCR پایین (ضریب تبدیل عالی) تولید کنید که پیش پرورش دهندگان آبزیان اعتبار پیدا کنید.

با این حال هزینه کارخانه غذای ماهی قزل‌ آلا به خاطر اینکه حتما به اکسترودر، دستگاه خشک‌ کن خیلی قوی و دستگاه روغن‌ پاش نیاز دارد، می‌ تواند به راحتی ۲ تا ۳ برابر گران‌ تر از یک خط تولید ساده برای غذای کپور تمام شود.

پس اگر کسی به شما گفت که با یک دستگاه پلت‌ساز ارزان‌ قیمت می‌توانید غذای قزل‌ آلا تولید کنید، مطمئن باشید که یا تخصصی در این کار ندارد یا می‌خواهد سرتان کلاه بگذارد.

این کار برای کسانی که اهل ریسک هستند، حساب و کتاب مالی دقیقی دارند و به فکر آینده‌ دور هستند، یکی از پرسودترین کارهای تولیدی در ایران است.